Ontstaan van de Bossa
Nova.
De geschiedenis van de moderne populaire
Braziliaanse muziek begon in de 19e eeuw. Die periode
bracht verschillende muziekstijlen voort waarvan de
bekendste is de “Choro”. Men beweert dat de Braziliaanse
Choro geinspireerd was door de Europese populaire muziek
van die tijd, voornamelijk wals en polka. Choro betekent
“huilen” en dat zegt genoeg over deze muziekstijl vol
emoties. De bekendste componisten uit die tijd zijn
waarschijnlijk saxofonist Pixinguinha en Heitor
Villa-Lobos.
De tweede periode begint in de eerste helft
van de 20e eeuw, op hetzelfde tijdstip als het begin van
de beroemde traditie van Carnaval. In deze tijd zijn
meest bekende Braziliaanse muziekstijlen die een
connectie hadden met Carnaval. Namelijk de Samba en
Marcha of Marchinha. Hier lag de bakermat van velen
soorten mengvormen van Braziliaanse muziek. De grootste
componist van die tijd is waarschijnlijk Ary Barroso en
de muzikanten die in zijn voetsporen traden waren vooral
Dorival Caymmi, Carlinhos Lyra en gitaar meester Luiz
Bonfá.
De periode van Bossa Nova begon in het
midden 20e eeuw, en leunde ook op de bestaande
Braziliaanse stijlen. Deze muziek werd sterk ondersteund
door Ary en gespeeld door Bonfa, Caymmi en anderen, maar
de bekendste naam en waarschijnlijk de grootste
Braziliaanse componisten van alle tijden, vaak beschouwd
als de uitvinder van deze muziek was Antonio Carlos
Jobim. Toch zou Antonio niet zijn wat hij vandaag is,
zonder Joao Gilberto, de grootste bossa speler ooit.
Bossa Nova werd sterk beïnvloed door Amerikaanse
jazz-muziek. Dat is waarschijnlijk de reden waarom Bossa
Nova ook wel jazz-samba wordt genoemd. De
tweede belangrijkste muzikant uit die tijd is zeker Baden
Powell, componist en buitengewoon virtuoze gitarist. Maar
om het hele plaatje compleet te krijgen, moet u toch de
grootste dichter leren kennen, Vincius de Moraes, de
auteur die verantwoordelijk is voor de beste liedjes van
Jobim, Powel, Lyra en anderen.
De internationale
doorbraak van de Bossa Nova was te danken aan de met een
Grand Prix in Cannes – bekroonde film “Orfeu Negro” van
de Franse regisseur Marcel Camus in 1959 dat werd gefilmd
in Brazilië. Parrallel hieraan liep een even belangrijke
gebeurtenis - de eerste Amerikaanse opnamen van
Antonio's, Ary en Baden liedjes door jazz sterren Charlie
Byrd en Stan Getz in 1962. Deze saxofonist
scoorde gigantische successen, het grootste met het
duo-album Getz/Gilberto. Stan Getz had een groot deel
van zijn leven gewijd aan de Bossa Nova en is nu
waarschijnlijk het meest bekend door zijn bossa nova –
interpretaties hij samen met Tom Jobim, Luiz Bonfa, Joao
Gilberto en zijn vrouw Astrud
Gilberto.
Bossanova
werd wereldwijd populair en kreeg vooral aandacht van
Amerikaanse jazzmusici, Ella
Fitzgerald en Frank
Sinatra maakten
albums, volledig gewijd aan het werk van
Jobim.
Waarschijnlijk
is Jobim's "The Girl from Ipanema", onder andere uitgevoerd
door Astrud
Gilberto het
bekendste bossanova-nummer.
Talloze
composities van Jobim zijn standards geworden,
de muziek van de legendarische componist worden
nog steeds wereldwijd uitgevoerd door diverse
artiesten.
In de late zestiger
jaren ontstond een nieuwe generatie muzikanten onder leiding
van Chico Buarque da Hollanda, een excellent poet en
muzikant tegelijk. Hij werkte samen met Jobim en Vinicius,
zijn liedjes zijn al vaak gespeeld door Caetano Veloso, de
man met een omfloerste stem, die samen met zijn zuster Maria
Bethania en muziek-collegae Gilberto Gil en Gal Costa. Zij
stonden aan de wieg van de beroemde Tropicalismo beweging,
een weerspiegeling van 1968 en hippie generatie uit andere
delen van de wereld.
Toch is het beeld van Brazilië van alle
tijden niet compleet zonder de vrouw met duizend stemmen,
de meester van alle zangeressen, de fabelachtige Elis
Regina. Samen met andere muzikanten, zoals Edu Lobo,
Toquinho, Jorge Ben, Milton Nascimento, Ivan Lins, Djavan
en vele anderen, creëerde zij een beeld van de
Braziliaanse muziek die bekend is tot vandaag de
dag.
Deze muziek is ook
beïnvloed door de traditionele Braziliaanse en andere
Latijns-Amerikaanse stijlen, oude Europese en Afrikaanse
wortels, Amerikaanse jazz-en
rockmuziek.
Oftewel, wereldmuziek
avant la lettre.
|